Written By Peter van der Naald. On Feb 22. In Opinie

Bonnie, kom je buiten spelen.

Buiten spelen is normaal. De wereld verkennen. Met vriendjes van je eigen leeftijd, met andere kinderen. Maar is dat buitenspelen wel zo normaal en doen we dat dan wel? Een overzichtje, een analyse.

Ander landen.
In ons omringende landen gaan kinderen langer per dag naar school. Eten daar, maken soms ook op school hun huiswerk en hebben het druk met deze dagbesteding.
Ook al op de basisschoolleeftijd. Kinderen in Nederland hebben meer ‘vrij’ van school en dus meer gelegenheid om buiten te spelen. Iets wat belangrijk is in de ontwikkeling van een kind.

Gelegenheid is er genoeg. Maar uit recent onderzoek blijkt dat kinderen in Nederland met afstand het minste met elkaar buiten spelen. Kennelijk hebben ze ander bezigheden en zien opvoeders, ouders en leerkrachten te weinig het nut in van buiten spelen.

Samen doen.
Buiten spelen is gewoon belangrijk voor een kind. Een kind dat buiten speelt, is meestal niet alleen. Kinderen zoeken elkaar op en spelen samen. Ze verkennen de wereld ook samen. Ze horen elkaars mening over wat ze waarnemen, wat ze meemaken.
En zo tussen de dingen door leren ze omgaan met elkaar, met verschillen, leren ze een vorm van samenwerken en omgaan met de omstandigheden. Ze vormen een groep en leren te vertrouwen op elkaar.

Maar ze leren buiten nog meer! Samen bezig zijn in een buitenspel is iets anders als samen een puzzel in elkaar leggen of een televisieprogramma bekijken. Ze leren! Wat? Omgaan met weerstand (het waait altijd van de verkeerde kant als je op je fiets ergens heen gaat), omgaan met onverwachte dingen (die auto reed gewoon door terwijl ik voorrang had), compromissen sluiten met vriendjes, afspraken maken en nakomen, want daarmee maak je vrienden, enz.

Waarom binnen.
Leren ze dat niet als ze binnen spelen? Slechts gedeeltelijk. Bij binnen spelen hoort toezicht van ouders en de spelregels die volwassenen bedacht hebben. Het is namelijk niet in elk gezin zo dat een hut bouwen van je dekens die je van je bed afhaalt en meeneemt naar de zolder, “gewoon” is.
Misschien is het goed juist het binnen spelen eens te bekijken. Als kinderen binnen spelen, komt het al snel neer op televisie kijken of computerspelletjes doen. Geen zaken die je samen doet, maar alleen in elkaars nabijheid. Speelgoed in overvloed. Vaak veel te veel en dat maakt een kind niet creatief!

Als het al spelen wordt, hebben vooral jongen kinderen snel de indruk dat het speelgoed van die andere leuker is als het eigen spel. Het zal niemand verbazen dat dit tot geruzie leidt en dat ouders dan ingrijpen om de rust te herstellen.
Er kan weinig opvoedends en ontdekkends uitgaan van dergelijke ‘spelsituaties’.

Buiten is het beter.
Alleen al omdat kinderen op zichzelf aangewezen zijn. Zelf de spelregels bepalen (want is het natuurlijk geweldig spannend tóch onder die brug te spelen waar je niet mocht komen).

Sociale omgang met elkaar, acceptatie van elkaar, creatieve oplossingen voor simpele problemen, weerstand bij tegenslagen (want wie wil tegenover de anderen in de groep ‘het watje’ zijn). Zaken waar een kind iets van opsteekt als het buiten speelt.

Een stapje verder gaat het om te stellen dat sociaal onhandige kinderen die moeilijk met anderen om kunnen gaan en vaak ruzie hebben, misschien wat meer buiten zouden moeten spelen.
Thuis worden kinderen gecorrigeerd door hun ouders. Als ze buiten spelen zijn er vaak andere volwassenen die dingen zien en er iets van zeggen. Gewoon gezond voor een kind om te leren omgaan met die opmerkingen. Als ze dit leren van elkaar en andere volwassenen, zouden er misschien minder kinderen zijn die het aandurven tegen leerkrachten, overblijfmoeders en andere volwassenen te zeggen: ‘Jij bent mijn baas niet. Jij hebt niks over mij te zeggen’.

Maar buiten spelen betekent ook energie kwijt raken, betekent moe en vuil thuis komen. Moe worden is prima en verlegd grenzen. Vuil worden is leuk en kweekt weerstand. Het zijn niet voor niets kinderen die veel buiten spelen die nooit verzuimen op school, die weinig ziek zijn.

Waarom dan toch niet buiten?
Misschien moeten de redenen dat Nederlandse kinderen zo weinig buiten spelen wel ergens anders gezocht worden. Aan de scholen zal het niet liggen. Immers zo overmatig veel ‘huiswerk’ krijgen kinderen niet mee naar huis.

Andere redenen die misschien belangrijk zijn?
Veel kinderen van deze tijd zijn ‘achterbank kinderen’. Ze zitten overal op en moeten overal heen.
Van de school, via een vlug kopje thee, naar de paardrijles. Daarna de zwemles en dan naar huis want het is etenstijd. Morgen wacht er een verzorgpony en een club. Alweer een dag niet lekker buiten gespeeld. De reden ligt dus waarschijnlijk meer in sociale druk en ouders.

En misschien lijkt het voor jou als ouder ook wel zo dat de wereld een stukje minder veilig is. Liever een kind dat bij een vriendje thuis speelt als een kind dat door dorp of buurt wandelt. Op zoek naar iets te doen en met vriendjes dingen doen die voor ouders niet controleerbaar zijn. Overbeschermend gedrag van ouders, verstikkend voor een kind!

Een kind dat sociaal in balans is, dat met anderen leert omgaan, dat met weerstand kan omgaan e.d. leert van de omgang van leeftijdgenootjes in een omgeving die ze zelf kunnen creëren. Het is anders voor ze als op school of de regels die ouders (thuis en binnen) opleggen.

Buiten spelen dus! Waar is Bonnie. Of mocht die ook niet buiten spelen?