Written By Peter van der Naald. On Feb 07. In School

Help, waar gaat mijn geld naar toe?

Onderwijs is gratis. Tenminste, het basisonderwijs. Natuurlijk wordt er op veel scholen voor allerlei zaken extra betaald, maar het onderwijs op zichzelf is gratis en wordt betaald door de staat. Onderwijs is een heel grote slokop van overheidsgeld. Waar gaat ons geld, jouw geld als ouder, heen? Zelfs op een rij zetten .

Onderwijs is een mega begroting. Een van de drie grootste begrotingen van ons land. We zullen dan ook wel waar voor ons geld krijgen, zou je kunnen denken. We worden echt een land met een kenniseconomie. Niets blijkt minder waar.

Laten we maar direct met de deur in huis vallen: 80% van de onderwijscenten gaat naar salaris en onkostenposten voor personeel en ongeveer 50% komt in ieder geval niet bij je kind op school terecht.
Hè? Komt mijn geld niet allemaal op school terecht? Nee, ouders, nee.
We hebben een hele boom opgetuigd opgetuigd (zomaar een greep uit de beschikbare woorden): sectordirecteuren, algemene managers, bovenschools management, interne ict-bureaus, personeels-managers en wat er verder een dagtaak van maakt de scholen te ‘regelen’.

Al die kantoren en adviseurs, al die externe deskundigen en toetsexperts moeten ook betaald worden. De helft van ons onderwijsgeld gaat niet naar de kinderen, grotendeels niet eens naar de scholen, maar naar al die onderwijsraden, adviesorganen en wat er verder werkt in het onderwijs.

Belangrijk is te weten dat de niet eens hoge salarissen in een basisschool, veel geld opslokken. Niet echt hoge salarissen? Nee, een willekeurige juf die een deeltijdbaan heeft van 50%, komt niet met meer thuis als wanneer ze in een schoenenwinkel zou werken of in de zorg. Waarbij niets gezegd is over de schoenenwinkel of de zorg.

Waar knelt het dan?
Het knelt als we kijken naar wat er echt gebeurt met het onderwijsgeld.

Een ding staat vast: een schooldirecteur in het basisonderwijs moet reserveren voor toekomstige vervangingen, moet kunnen geld wegzetten voor extra investeringen zoals in nieuwe digitale schoolborden of nieuwe computers. Maar er is zelden iets extra’s waarmee dat gedaan kan worden. En bovendien maakt tegenwoordig niet de schooldirecteur van je kind samen met zijn team deze investeringen rond, maar vertelt de bovenschoolse managementlaag wel hoe dit moet. En beheren deze managers veelal ook het geld (en de rente die de banken nog geven).

En nu kun je als gewoon eenvoudig schooldirecteur wel wat willen, maar …
Stel dat je wel wilt investeren in ict om dan een paar jaar geen extra gymjuf te hebben. Hoe leg je dat uit aan de ouders en de leerkrachten (die dan zelf weer sportschool moeten geven). Terwijl je ook nog eens niemand Kunt ontslaan omwille van die beleidsbeslissing!

Niet de schoolbanken en de leermiddelen (boeken, schriften en gebruiksmateriaal) maken de bulk van de kosten uit. Niet stevige salarissen zitten in de weg, maar ‘de rest’.

Wat we zouden moeten doen is eerst kritische kijken naar de kostenposten. Dan kijken wat echt nodig is voor de scholen en in de scholen. En daarna eens kijken wat er over is voor de toeters en bellen, voor de managers, de inspecties en de andere dingen. Daarna kan wellicht hier het mes in.

En dan kan zelfs het salaris echt omhoog, waarmee oprecht geinteresseerde jongelui die ook nog eens goed willen verdienen, niet langer verloren gaan voor de basisschool. Of denk je als ouder dat het toeval is dat er zo weinig jonge mannen voor het onderwijs kiezen ….
Geld verdienen is geen vies woord en zou ook in het onderwijs moeten kunnen.
Maar dan zal wel het mes moeten in de namaakballen en overbodige versieringen in die onderwijs (kerst) boom.

En dan gaan we het geld, zoals dat zo mooi heet in het onderwijs, ‘oormerken’. Welk een gruwelijk woord, wat een vreselijk taalgebruik. Maar het idee is goed: geld gebruiken waar het voor bedoeld is. Natuurlijk wil een school graag in de eigen omgeving en bij de ouders, goed bekend staan.
Maar bij de overheid ook graag wil laten zien hoeveel zorgenkindjes er wel niet zijn? Die leveren probleempje Kinderen met een ” via hun leerling gebonden financiering (in het gewone dagelijkse gebruik heet dit een rugzakje en dus een rugzakkind), flink geld op. En dat hoeft niet persé aan dit ene kind uitgegeven te worden en eigenlijk niet eens speciaal aan die ene soort zorg.

Als we de bovenlagen nu eens opschonen (een mooi woord voor terugschroeven tot wat ze zouden moeten zijn, namelijk aan de schooldirecteuren dienstverlenende clubs).
Als we het geld voor zorgkinderen zorgvuldig uitgeven. Als we gewoon eerlijk zijn over geld en het geld terecht laten komen waar het nodig is, ja dan wordt het overzichtelijker en duidelijker. In elk geval duidelijker voor ouders die nu geen flauw idee hebben.

Waar mag ik op rekenen als mijn kind extra’s nodig heeft, wat kan en wat kan niet? Geen flauw idee? De meesten die voor de klas staan ook niet. De welwillendheid van de directeur mag door jou als ouder getest worden.

Meer geldverslindende zaken op de valreep? Wilnu, je als school een Cito-toets? Dan betaal je daar een kostprijs voor. Of ga je naar een andere toetsaanbieder. Wil je een externe hulp voor zorgkinderen? Dan is de prijs onderhandelbaar en afhankelijk van wat er geleverd wordt voor het geld. En niet langer geregeld deur subsidiestromen en Omdat het altijd zo is geweest.
En wie Zich niet bewijst, heeft waarschijnlijk geen bestaansrecht.

Wist je: scholen worden schoongemaakt door heuse schoonmaakbedrijven. Gezond schoon? Nee, zo schoon als volgens het afsprakenboekje van het aantal werkuren per schoolgebouw. En die schoolschoonmaaksters worden gecontroleerd door een controleur van het eigen bedrijf. Dit is eigenlijk de slager die zijn eigen vlees keurt. En vervolgens worden die bedrijven weer gecontroleerd door externe deskundigen. Nu controleert de ene slager in elk geval het vlees van de andere slager. En tenslotte, kan de schooldirecteur het resultaat hiervan weer bespreken met de bovenschoolse manager die over de gebouwen gaat.

Onderwijs kan goedkoper en duidelijker gefinancierd worden. En ouders hebben daar ook recht op. Het kan in vele landen om ons heen en dus ook bij ons. Het gaat om de wil het anders te regelen.
Wordt als ouder kritisch, wordt lid van een ouderraad of medezeggenschap en lees. Lees en stel vragen. En kijk mee over de schouder van de werkers in de school!