Written By Willem Stokroos. On Apr 28. In School

Kunnen juffen en meesters wel uitleggen?!
De inspectie van het onderwijs is meer tevreden over de scholen als in het verleden het geval was. Tenminste, volgens het jaarrapport dat half april verschenen is. Er zijn ‘nog maar’ 7 % slechte scholen en dat was in het verleden hoger. Je kunt je overigens afvragen of bijna tien procent scholen (zwaar) onder de maat iets is waar je blij van moet worden…
Maar de inspectie benoemt ook enkele vervelende kwesties. Zo nemen we kennis van het feit dat de meeste scholen onder de maat, in het noorden staan en in de vier grote steden. En, nog veel erger, dat twintig procent van de leerkrachten niet in staat blijkt iets goed uit te leggen. Wat betekent dit?

Hoe goed is de school en de leerkracht?
Laten we maar gewoon de dingen bij hun naam noemen.
Het grootste deel van de 7 % zwakke en zeer zwakke scholen staat in het noorden en de grote 4 steden. En dat die scholen niet goed genoeg zijn, komt door meerdere oorzaken.

De werkers in die scholen doen elkaar en anderen zoals ouders en collega’s, graag geloven dat dit komt door de achterstand die de kinderen al meenemen naar de school als ze 4 jaar zijn. Dus door ‘de kwaliteit’ van de kinderen, de thuissituaties, de ouders die mindere gemotiveerd zijn en geen ambities voor hun kinderen hebben.
Welnu, de inspectie is klaar met die prietpraat en zegt wat er gezegd moet worden: deze scholen presteren onder de maat. Het ligt niet, of in elk geval niet alleen, aan de kids en de thuisomgeving, maar vooral aan een gebrek aan kwaliteit van de lesagevers op die scholen. Dat is schrikken!

Wat kinderen leren op de school waar jij, als ouder, je kind op hebt gedaan en wat ze er wijzer worden, is niet afhankelijk van het publiek, de ouders en hun eigen intelligentie (alleen) maar vooral van datgene wat een juf of meester er van bakt! Je bent als school zo goed als je leerkrachten zijn. De conclusie is onontkoombaar: slechte scholen, hebben minder goede of zelfs gewoonweg slechte leerkrachten….en de school zélf maakt het verschil..

Daar zou eens over nagedacht moeten worden in onderwijsland!

Vakmanschap in uitleggen.
En dan die andere opmerking. Die eigenlijk nog veel erger is en veel harder moet aankomen. Die iets zegt over de opleiding van leerkrachten en over hun houding ten opzichte van beter worden in je vak. Die iets zegt over vakmanschap.
Wat blijkt uit het onderzoek: 20 % (één vijfde deel) van de juffen en meesters kan niet goed genoeg uitleggen! Ze zijn niet goed genoeg in het begeleiden van hele groepen en klassen omdat ze onvoldoende scoren op de onderwijsvaardigheid om kinderen iets duidelijk en goed uit te leggen!!!
Maar, dat is de belangrijkste reden van het bestaan van het beroep van onderwijzer.

Wat is onderwijs geven? Onderwijs geven is iets zélf goed snappen. Zo goed snappen dat jij weet waar je op moet letten en dan aan een ander uitleggen wat hij of zij ook moet weten. Op het niveau van een kind en op een manier die dat kind kan begrijpen. Dat is onderwijs. Overbrengen van kennis en kunde.
En dat nu juist blijkt 20 % (!!) van de leerkrachten niet voldoende te beheersen! Dus op een school van zo ‘n 10 leerkrachten, lopen er al snel 2 rond die niet in staat zijn om alle kinderen te helpen.

Een nuance mag.
Enige nuancering mag wel, overigens.
Een gewone groep van gelijk intelligente mensen iets uitleggen is één.
Een klas waarin twee groepen met meerdere niveaus zitten is toch wat anders.
Een voorbeeld: je hebt als juf een groep 4 en 5 samen. In beide groepen zitten kinderen die veel sneller kunnen en, als ze geen extra werk krijgen, zich snel vervelen, maar ook kids die moeite hebben met leren en extra uitleg vragen. Naast natuurlijk de grote groep die gewoon mee kan. En dat in twee verschillende klassen. Dan moet je al snel op 5 of 6 manieren iets uitleggen en stimuleren er wat moois van te maken.

En dat stuk vakmanschap blijkt nu één op de vijf leerkrachten niet goed onder de knie te hebben….. Arme kinderen. Al helemaal als het ook nog om een school gaat die al minder goed presteert….. Of zou het ene iets met het andere te maken kunnen hebben?!

Wat moeten we er mee?
Het moet op een of andere manier leiden tot enig nadenken.
Bij scholen om schade in het leerproces zo klein mogelijk te maken. En de leerkrachten die duidelijk onder de maat zijn, bij te spijkeren.
Bij directeuren van scholen om toch vooral dit onderdeel van de juffen en meesters goed in de gaten te houden.
Bij opleidingsscholen om toch maar eens na te denken over oplossingen over een gebrek in de scholing.

Annette Roeters heeft er al over nagedacht. Mevrouw Roeters is ‘de baas’ van alle inspecteurs in het basisonderwijs en werkt als inspecteur generaal op het ministerie.
Naast een paar oorzaken van dingen die mis kunnen gaan, zoals het feit dat beginnende leerkrachten soms ook moeten werken minder gemakkelijke groepen, weet ze óók wat er gedaan kan worden aan diverse problemen.
Annet Roeters merkt op dat uit internationaal onderzoek blijkt dat het al snel zou helpen als leerkrachten weer het gevoel krijgen een mooi beroep uit te oefenen en gewoon goed zijn in hun vak. Aanzien komt met vakmanschap…
‘Maak het vak exclusiever’ is één van haar opmerkingen. In gewone taal: liever minder onderwijzers die dan wel beter zijn in plaats van de middelmaat voor de klas.

Laten wij van www.kindnaarschool.nl dat nu al enkele malen gezegd hebben.
Liever minder en betere juffen en meesters. Liever geld dat uitgegeven wordt om het vakmanschap omhoog te krikken. Liever een leerkracht die over de eigen schaduw heen kan kijken en niet meer schrikt van kommer en kwel.

Terug naar de juf.
Die juf die die groep 4 en 5 samen had zitten met al die verschillende kinderen? Die krijgt straks veel meer problemen: orde problemen. Omdat enkele kinderen zich onaangenaam gaan gedragen om zichzelf staande te houden in de groep. Omdat de sommen te moeilijk zijn en niet willen lukken. Die kinderen die geen uitdaging hebben, gaan ook al vervelend doen omdat ze ‘er niks aan vinden en de sommen stom zijn’.

Die juf heeft straks het zweet in haar nek staan omdat ze iets anders goed moet regelen, namelijk hoe hou ik deze klas in de hand?!
Die juf zou beter af zijn als ze extra scholing kon krijgen en dan beter uitgerust voor haar werk, steviger in haar schoenen of laarsjes, de groep kan helpen bij alles wat er geleerd gaat worden. En dat is wat de juf zélf ook wil.

Jouw rol als ouder?
En jij als ouder? Herken je iets als het gaat over de school waar je je kind naar toe gestuurd hebt? Een betere school of toch ook een matig presterende school? Met leerkrachten die ook al niet zo ’n ster zijn in het uitleggen? Snappen jouw kinderen het sneller als jij het thuis even uitlegt en minder goed als het op school gedaan wordt?

De vraag is weer wat jij als ouder wilt. Wachten tot je kind verdronken is in de put van ‘niet willen en niet kunnen’ of toch maar eens proberen of deze kwestie bespreekbaar gemaakt kan worden.
Misschien heb je wel goede suggesties voor de school. Iets waar ze hun voordeel mee kunnen doen…

Maar wel dit: Probeer je ‘probleem’ goed uit te leggen. Wees helder en duidelijk en vraag je voortdurend af of de leerkracht of directeur je voldoende begrijpt. Knipoogje, dus…