Written By Peter van der Naald. On May 12. In Opinie

Pesten geen kinderprobleem.

Het grootste drama in een kinderleven. Gepest worden. Omwille van je anders zijn. Rood haar, een bril, de kleinste zijn (iemand moet toch de kleinste zijn) of  ander kleren aan hebben.

Het grootste drama van een kind. Alleen van je kinderjaren? Welnee! Het gaat namelijk nooit weg. Eens gepest, altijd aan de beurt.

Veel burenruzies schijnen toch echt te ontstaan omdat men elkaar niet uit kan staan. Vaak om onzinnige dingen ook nog. Omdat men ‘anders’ is. Ga er maar eens naast wonen, nietwaar. Die rare etensluchtjes altijd.Of die muziek, of die rare kleren die ze aan hebben.

Heb je al eens gemerkt hoe venijnig bejaarden onder elkaar zijn. Al helemaal als ze uit dezelfde buurt komen en elkaar een leven lang kennen. Denk je echt dat ze dan vergeten zijn dat jij vroeger het piepeltje van de klas was? Nee, natuurlijk!

Op school.

Het gaat op een basisschool bijna altijd heel geniepig. De pesters hebben een hele goede antenne. Voor wanneer iets kan en vooral voor wanneer er niks kan. Wanneer wordt er koffie gedronken, in welke bui is de juf en waar ligt de grens. De grens van wat kan of mag? Welnee, de grens van wat jij als slachtoffer gaat accepteren. Of wanneer jij breekt. De meest geschoolde pesters kunnen dat streepje heel goed verleggen. Waardoor jij je als slachtoffer steeds slechter voelt.

Ken je die kinderen die uiteindelijk niet meer naar school willen? Die liever dood zouden zijn dan naar school gaan? Die op zondagavond buikpijn hebben? Niet meer functioneren en niet kunnen slapen?

Het is helemaal mooi als je als kind merkt dat het misschien ook wel aan jou ligt en dat je eens van je af moet bijten. Je zou eens wat flinker kunnen zijn en ook iets meer moeten accepteren. Het soort gesprekken met die inhoud, gaat bijna nooit over de daders en het misselijke gedrag dat in sommige gezinnen als gewoon wordt beschouwd.

De leerkrachten.

En dan de meesters en juffen. Ze zitten vaak met de handen in het haar. Weten het ook niet meer. Maar wat ze wel weten is dat de wereld maakbaar is en dat pestgedrag afgeleerd moet worden. Zouden ze al eens bedacht hebben dat pesten in sommige gezinnen bij de manier van doen hoort en dat ouders de voorbeelden zijn?

Niet ieder kind is maakbaar op de school waar modelkindertjes gekweekt worden. Soms is het niet anders en moet duidelijkheid verschaft worden. “Als je niet anders wilt, moet je een school opzoeken waar jou gedrag wel mag. Maar hier is dat niet. Dan kun je gaan”.

Of zouden ze bang zijn voor de directeur, de ouders en de naam van de school?

De oplossing.

Maar we hebben de oplossing! We sturen de gepeste kinderen naar een training waar ze leren geloven in zichzelf.

Maar ja als je niet in jezelf gelooft hoe kan een ander je dan leren in jezelf te geloven? Was die trainer ook vroeger een gepest kind? Of hééft hij zelf vroeger veel gepest? Of snapt hij er niks van omdat hij die buikpijn nooit gevoeld heeft?

Meestal zijn de coaches vrouwen, overigens. Met de daarbij horende wat zachtere aanpak en maakbaarheid van het kind dat moet leren geloven in zichzelf.

Ken je die van dat paard achter de wagen? In mij schreeuwt het nu: Waar is de heropvoeding van de pester en waar is de begeleiding van de ouders van dit pestende kind!?

Kanjertraining of water en vuur cursussen? Dat geloof je zelf toch niet eens?

Over plakplaatjes opplakken gesproken. Of zoals het netjes heet, we stigmatiseren er nog even vrolijk op los.

En hele volksstammen verdienen er een boterham mee.

Gewoon benoemen.

Weet je wat wel helpt: gewoon benoemen dat pestgedrag en iemand het leven zuur maken, niet mag. Net zo min als van elkaar stelen en elkaar tijdens een vechtpartij helemaal verbouwen!

En als het wel gebeurt, komt er straf. Zo schijnt het ook te gaan in de echte wereld, juf….

Maar nee, de juf laat een pestend kind in de klas ‘sorry’ zeggen. Desnoods zegt de hele groep wel ‘sorry’. En ook het kind dat met de schep op de harsens gemept was, moet maar even ‘sorry’ zeggen. De omgedraaide wereld!!

Niks sorry! Gewoon, duidelijkheid. Bij herhaling komt er straf en meer.

Niet iedereen wil het snappen.

Een veilig klimaat in een school begint met duidelijkheid. En dat bordje wat overal altijd hangt: overtreding wordt gestraft. En dan niet met ‘sorry’ zeggen en ik zal het nooit, nooit meer doen.

Volwassen voorbeelden.

Even terug kijken: pestende bejaarden? Jazeker! Er komen zelfs protocollen over hoe we met elkaar om dienen te gaan op leeftijd.

Alsof dat wat helpt na een heel leven lang je eigen gang te zijn gegaan.

Oeps, zou het dáár dan iets te maken kunnen hebben? Eigengereidheid en de onwil om je in te leven in een ander?

Volwassenen die het ‘goede voorbeeld’ geven door luid en duidelijk hun mening te verkondigen over iemands uiterlijk. Hoeveel zwarte voetballers moeten niet elke wedstrijd aanhoren dat ze niet blank zijn?

Maar dat is racistisch! Tja, gek hè? Dat mag niet. Maar wijzen op iemands gewicht of haarkleur kan eigenlijk ook. Maar gebeurt gewoon wel.

Als volwassenen en ouderen het voorbeeld geven, moeten we niet zeuren over pestgedrag bij kinderen en proberen dit met rede en verstand te regelen. Denk maar niet dat een kind van 8 snapt waarom jij als slachtoffer ook netjes moet blijven en ‘sorry’ moet zeggen. Je bent als gepeste, kwaad en zou de dader het liefst ook eens een beuk voor zijn hoofd geven! Maar ja, dat mag weer niet.

Oplossingen?
Alleen duidelijkheid verschaffen helpt. En consequent zijn. Geen stigmatisering door cursussen voor de slachtoffers en hele groepen in een school te onderwerpen aan een training. Als het gedoe al niet op school gebeurt, dan komt het wel naar boven op de club, op het sportveld of ergens onderweg naar huis. Want het krom trappen van spaken in de fiets van een ander is misschien wel gewoon wat jij leuk vindt. Al helemaal als die ander altijd zo irritant is. Wel eens gemerkt hoe vaak kinderen en ook volwassenen dat woord gebruiken over een ander. Nooit over zichzelf! Korte lontjes, dus!

Acceptatie.

Als er al mensen apart gezet moeten worden zijn het de daders. Niet de focus leggen op de slachtoffers. Die willen gewoon met rust gelaten worden. Zichzelf kunnen zijn. Met hun ei gen gedrag, hun rode haar, hun brilletje en hun afwijkende gedrag. Acceptatie voor het anders zijn.

Moeilijk hoor. Niet accepteren van de ander in zijn anders zijn?

Vaak het begin van een leven vol wrijving. Met buren, met mensen met andere opvattingen, met een andere kleur of cultuur.

Waar gaat dit nu weer heen?