Written By Willem Stokroos. On Jun 16. In Opinie

Mooie woorden.

Een krant van onlangs.

Lees deze woorden eens en probeer daarna te kijken of je kunt ontdekken wat het verband is met de klas waarin je kind zit op school.

De woorden: lumpsum, ombuigen, kostenpost, herstructureren, opnieuw investeren en reserves.

Het verhaal achter deze mooie managerswoorden is dit: de schoolorganisaties krijgen minder geld en moeten dus zuiniger leven. In fatsoenlijk Hollands: We hebben te veel uitgegeven en gaan bezuinigen. We gaan minder uitgeven en de kostenpost verkleinen. En wel door mensen te ontslaan.

Eerst hebben we een hele kerstboom opgetuigd van hulpdiensten, extra juffen en meesters (IB-ers, klassenassistentes, rt juffen, extra leesjuffen) en een nog mooiere boom gemaakt voor de bovenschoolse managers (met prachtige eigen kantoorgebouwen, secretaresses, logistiek medewerkers, calculators, enz.).

Maar nu valt de hele kersttoestand kletterend op de grond. De kerstpresentjes zijn op. Het geld is weg.

Voor de kerstboom zit een kind te spelen. Jouw kind. En de rommel die de vallende kerstboom maakt, ligt op en om jouw kind heen. Anders gezegd: de bezuinigingen die er aanstaande zijn in het onderwijs, komen niet ten koste van de mensen die de veroorzakers zijn, maar worden verhaald op ‘het kind’.

De rekening.

De optelsom is heel makkelijk te maken. Zelfs een kind kan dit doen en moet ook regelmatig van die sommen maken op school. Als je meer uitgeeft dan je binnen krijgt, moet je niet vreemd opkijken als je reservegeld op raakt.

Dan moet je minder gaan uitgeven. Dan moet je als organisatie bezuinigen.

Vervolgens moet je dan kijken naar de belangrijkste reden van bestaan van je club en moet je dat waar je voor bestaat (onderwijs geven op een zo goed mogelijke manier) eerst veilig stellen. En daarna in de randvoorwaarden het mes zetten.

De juffen en meesters van de rekening.

Maar zo werkt het niet in het onderwijs. Want dan zouden we erkennen dat er de laatste jaren wel wat scheef gegroeid is met al die managers en bovenschoolse bureaus.

Niet in het onderwijs. Nee, daar bestaan geen mensen die denken dat hun eigen baan wel kan vervallen. Sterker nog, die bovenschoolse managers zijn er heilig van overtuigd dat de organisatie van het geheel helemaal kapot gaat als ze hun eigen bestaan weg saneren.

Als ze als bovenschools directeur geen secretaresse meer hebben en geen eigen kantoorpand meer bewonen. Stel dat je als bovenschools IB-er en stafmedewerker inzake personeel nu eens dingen niet deed en je eigen baan terug brengt tot een halve baan ?!

Dat zou veel geld schelen en waarschijnlijk merken ze er op school weinig tot niks van !!

Maar nee, 80 % (!!) van de bezuinigingen in het basisonderwijs komt neer op de schouders van de leerkrachten die nu nog voor de groep staan. De meesters en juffen betalen de rekeningen !!

Het kind van de rekening.

De juf of meester moet weg. Er moet bezuinigd worden.

En hoe vangen we dit op als het gaat om de kinderen? Gewoon, grotere groepen en meer kinderen in een lokaal. Terwijl we in Nederland al het grootste aantal leerlingen per groep hebben van heel west Europa !

En ook nog eens met de minste handen aan de kindertafeltjes. Bijna overal lukt het wel om klassenassistentes en extra hulp betaalbaar te houden en bij ons duidelijk niet! Hoe kan dit nu? Ligt het aan de krakkemikkige manier waarop we onze kerstboom van het onderwijs hebben opgetuigd, soms ??

Het ergste is dat het oude systeem van personeelsbeleid is los gelaten. In vroegere tijden bleven de ervaren meesters en juffen over en was een leerkracht minder nog ietsje gemakkelijker op te vangen. Omdat de meester of juf die wel bleef niet direct in haar broek plaste van de angst om nog vijf kinderen er bij.

Maar dat was vroeger. Toen was alles beter? Soms is dat wel degelijk waar! Zoals in dit geval!

Nu mogen bovenschoolse managers uitmaken wie er moet blijven en wie er kan gaan. Het vervelende deel van deze klus, namelijk het bepalen wie er kan gaan, mag de schooldirecteur zelf doen (waardoor de bovenschoolse managers kunnen doen alsof de verantwoordelijkheid bij een ander ligt) en vervolgens gewoon de duurste leerkrachten buiten zetten.

De ouderen kunnen gaan, de ervaring loopt de deur uit op weg naar de werkeloosheid en de jongeren wordt veel succes gewenst. Maar juist deze minder ervaren juffen (er al bijna geen meesters meer bij want die zijn zojuist ontslagen) doen het wel in de broek. Nog vijf kinderen in een al te volle klas!

Jouw kind is het kind van de rekening. Of meer nog: jouw kind moet nu leren rekenen terwijl de juf meer werk heeft en ook nog eens een paar van die belhamels erbij heeft die niet willen luisteren en de hele dag alleen doen waar ze zelf zin in hebben. Het managen van de klas wordt al een vak apart.

Managers in het onderwijs.

Onlangs moest er in onderwijsland in een middelgrote provinciestad een schoolorganisatie beginnen met het “herstructureren”.

Lees: bezuinigen. De bovenschoolse boys werden vervangen door een econoom (!!) die geen verstand van onderwijs had, maar wel van herstructureren, ombuigen en reserves aanvullen. Kortom, een man die de botte bijl kon hanteren en nergens mee hoefde te zitten. Als de klus klaar is, kan een ander benoemd worden als directeur en die mag dan de gevolgen langs lopen en de brokken van de scholen oprapen.

In één ding was de econoom duidelijk: liefst de oudere leerkrachten er uit. Dit waren de duurste.

Als onderwijsgevende denk je dan al snel: daar loopt straks voor tientallen jaren ervaring de deuren uit en blijft een minder sterk team achter. Over enkele jaren is die school aan de beurt bij de inspectie en staat de school bekend als zwak tot zeer zwak en moet er nodig meer ervaring komen. Dan loopt het kinderaantal achteruit. En komt er minder geld voor die scholen en de rest kan iedereen nu zelf wel bedenken !

De nieuwste move.

Ook directeuren van scholen zijn al niet meer nodig. Waar directeuren vertrekken, worden in veel gevallen geen nieuwe meer benoemd. Dan doet een collega directeur die school er ‘gewoon’ nog even bij.

Een ‘experiment’ uit de oude doos. In de achter ons liggende twintig jaar is al gebleken dat directeuren die twee of zelfs drie scholen moeten ‘regelen’ dit maar heel beperkt volhouden. En dan alleen nog als het relatief gemakkelijke scholen zijn. Hoe vaak is een directeur niet net op dat ene moment op de verkeerde school, krijgen aanspreekpunten (leerkracht die de ellende mag opknappen) de volle laag en is er altijd wat als de directeur ergens anders is.

Een heilloze weg ! Scholen hebben per locatie een directeur nodig, die regelt en aanwezig is.

Maar de nieuwste manier is dat ook (dure) directeuren die nog niet vertrokken zijn, ontslag kunnen verwachten. Vooral als er wel een collega directeur is die jouw school er wel bij wil doen.

Voor de jonge hond die staat te trappelen om meer scholen te doen, een mooie statusverhoging en voor de schoolorganisatie mooi omdat er een duur salaris kan worden geschrapt.

Aan leerkrachten wordt niks gevraagd, aan ouders van kinderen nog minder.

Op kantoren van schoolorganisaties hier en daar een secretaresse een halve dag laten inleveren voor de show. Een conciërge of twee, weg en weer inhuren voor minder geld via de achterdeur.

Schooldirecteuren weg omdat hun baan niet belangrijk genoeg is en omdat een collega die er kennelijk wel bij kan doen. Meesters weg omdat ze te duur worden.

Meer kinderen in minder klassen.

We zijn op weg naar survival of the fittest. de school als instituut waar alleen de sterke leerders verder komen, waar de gemiddelde leerling het nog net kan bijhouden en waar de zwakke leerlingen helemaal kopje onder zullen gaan.

Kinderen leren zichzelf van alles aan. De scholen zijn straks blij met elke kind dat stil kan zitten, zo maar de sommen snapt en verder geen gedoe oplevert. Want de minder ervaren leerkracht heeft de handen vol aan de veel te volle klas met handenbindertjes er in. De directeur is permanent op een andere locatie.

Als jij als beginnende leerkracht eens stoom wilt afblazen of even bij de directeur van dienst binnen wilt lopen om bij te kletsen, kan dit niet. Die arme man/vrouw heeft daar geen tijd meer voor en is bovendien altijd onderweg. Misschien moet je straks wel met je eigen directeur, en afspraak inplannen…..

De bovenschoolse jongens doen hun bezuinigende werk en maken goede sier bij de overheid.

De ouders? Die wisten het eerst niet helemaal en kwamen er wat laat achter. Door al die mooie woorden.

Maar daarmee krijgt je kind wel minder leesles. Nu kan het kind al die moeilijke woorden toch al niet begrijpen. Maar met lumpsum, ombuigen en herstructureren evenals scherper inzetten en aanvullen uit reserves, zijn we definitief bezig, de school te vereconomiseren en het kind uit het oog te verliezen.

Oudere collega’s, sterkte straks in de werkelozenwet want elders aan de bak komen is er niet bij omdat daar ook bezuinigd wordt. Jongere collega’s, sterkte straks met die veel te volle klassen.

Directeuren straks sterkte als je ontslagen bent met dank aan die ene jongere collega die jouw school er nu ‘even bij doet’ en als je straks mooi elke dag kunt genieten van fietsen, wandelen en niks doen.

Kinderen, sterkte straks in de jungle waar je moet leren overeind te blijven.

Ouders, sterkte als je nog eens een leerkracht of directeur te spreken wilt hebben en gaat vragen om extra begeleiding voor je kind.